F&M - F&M Yazıları - İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

F&M Yazıları
www.franchisemore.com

 

İŞ FİKRİ - BİYOLOJİK TEMİZLİK (Yeni Para dergisi)

01 Kasım 2005
Osman Bilge

BİYOLOJİK TEMİZLİK

Temizlik ve hijyen kavramlarımızı temelden değiştirecek yepyeni bir teknoloji bu biyolojik temizlik. Sabunlamaya, ovalamaya, durulamaya ve en önemlisi, çevre kirliliğine yol açan deterjan kullanımına son veriyor. İşin esası, temizlikçi olarak “faydalı mikropları” çalıştırmakta yatıyor.

İYİ MİKROP VAR, KÖTÜ MİKROP VAR

Mikropları sadece bizi hasta eden veya dişlerimizi çürüten küçük kötü yaratıklar olarak biliyorsanız onları hiç tanımamışsınız demektir. Aralarında “iyi kalpli” ve çok yararlı olanları da var. Sütü yoğurda, üzümü şaraba dönüştüren işte bu faydalı mikroplar. Bağırsaklarımıza hapsettiğimiz faydalı mikroplar besinlerimizi ufalayıp kana karışmalarını sağlamasalardı, yediklerimizle tıkanır ölürdük. Toprakta yaşayan faydalı mikroplar düşen yaprakları, ölen hayvanları ufalayıp çürütmeseydi, kayalar kumlar humuslu toprağa dönüşmez, yeryüzü çöl kalırdı.

Buna karşın, kötü mikroplar her yerde sorun olarak karşımıza çıkıyor. Her türlü organik maddeyi yiyip çürüten, bulaşık sıvışık bir artığa dönüştüren, bir de gaz çıkarıp pis kokutan mikroplar. Sürekli bölünüyor ve çoğalıyorlar. Ortada “yiyecek birşeyler” yani pislik, kir, toz, yağ, yemek kalıntısı gibi organik artıklar bıraktığınız takdirde önünü alamıyorsunuz. Mikropları yıkıyor, siliyor, zehirliyor, asitle dağlıyor, sıcakta pişiriyorsunuz ama bitiremiyorsunuz, ölenin yerine yenisi geliyor. Havada, suda, toprakta, elimizde, içimizde, heryerde yenileri var. Temizlik de bitmeyen bir mücadele olarak sürüp gidiyor.

TEMİZLİK DEMEK

Klasik temizliğin üç temeli, kimyasal, mekanik ve termik etki. Kiri, yani istenmeyen serbest ve bağlı maddeleri ve kalıntıları ortamdan uzaklaştırmak için öncelikle bir kimyasal kullanmak şart. Deterjan, yağ çözücü, sabun, hatta su olabilir. Sonra mekanik hareket gerek. Süpürmek, ovalamak, fırçalamak, en azından akan suyun altında tutmak temizliğin ikinci şartı. Termik etki ise, bu işlemin uygun sıcaklıkta yapılması. Bazen oda sıcaklığı yetiyor, bazen yüksek sıcaklıklara çıkılmadan tam temizlik sağlanamıyor. Temizliğin maliyeti işte bu üç bileşenin gereklerinden oluşuyor. Ne kadar pahalı deterjan kullanırsanız, ne kadar çok uğraşırsanız ve ne kadar yüksek sıcaklığa gerek duyarsanız, temizlik de o kadar pahalıya mal oluyor.

Biyolojik temizlik, enzimler ve faydalı mikroplarla yapılan temizliğe deniyor. 90’lı yıllarda endüstriyel olarak kullanılmaya başlanmış ve giderek yaygınlaşıyor. Klasik temizliğe göre büyük kolaylık sağlıyor. Kimyasal kullanmıyorsunuz, ovalamak, fırçalamak, köşe bucak temizlemekle uğraşmıyorsunuz, ısıtmıyorsunuz. Her mikrobun farklı besini ve yaşama ortamı var. Sorun olan kalıntıları belirliyor, o ortamda yaşayan ve o kalıntılarla beslenen mikropları üzerlerine salıyorsunuz. Gerisi kendiliğinden geliyor. Hızla üreyen mikroplar tüm kalıntıları yiyip bitiriyor. Yiyecek bitince mikropların da sayısı azalıyor. İşin güzel tarafı, yeniden pislik gelirse yeniden çoğalıp gene ortalığı temizliyorlar. Tabi herşeyi mikroplara bırakmak zorunda değilsiniz, ön temizlik yapabilirsiniz. Ama faydalı mikropları öldürecek maddeler kullanmamak şartıyla tabi.

Faydalı mikroplar gerçek anlamda çevre dostu, doğada iz bırakmadan yok oluyorlar. İnsanlar üzerinde zararlı etkisi yok, isterseniz içebilirsiniz bile. Diğer mikroplara göre çok hızlı, 20 dakikada bir bölünerek çoğalıyor ve onlara yaşam şansı tanımıyorlar. İstenmeyen çöp ve kalıntıları yiyorlar, zararlı mikropların üremesine engel oluyorlar, Farklı türden mikroplar, farklı amaçlarla kullanılabiliyorlar. Örneğin normal deterjan gibi kirleri giderebilir. Atık su borularının içinde birikmiş, onları tıkayan kalıntıları çözebilir. Havalandırma kanallarının içindeki yağları yok edebilir. Koku moleküllerini yiyerek kötü kokuları tamamen yok edebilir. Fabrikalarda, gemilerde makinelerden sıçrayan yağları temizleyebilir. Havuzlarda, göllerde, hatta denizde biriken yosunları tamamen yok edebilir. Pisuvarlardaki kalıntıları zerresine kadar bitirip temiz ve kokusuz kalmasını sağlayabilir. Ev hayvanlarının üzerine serpilip kötü kokmalarını önleyebilir. Ahırlardaki pislikleri ve kokuları temizleyebilir. Hastanelerdeki organik kalıntıları yok edebilir. Yatların septik tankına konulduğunda atıkları bitiriyor. Gres yağlarını yok edebilir.

Kullanılış şekli de ihtiyaca göre değişiyor. Kimi mikrop üretilip, kurutulup, pasif halde bekletiliyor. Kullanılacağı zaman suyla karıştırılıyor, temizlenecek yere dökülüyor. Kimi mikrop tablet haline getirilip ortama bırakılıyor, akan suyla azar azar çözünüp etki ediyor. Kimi de sprey halinde havaya veya zemine püskürtülüyor.

NEREDEN BULUNUR

Yurt dışında biyolojik temizlik maddesi üreten firmalara İngiltere’den birkaç örnek bio-productions.com, bio-sol.co.uk, symbio.co.uk. Türkiye’de bir yılı aşkın süredir bu işe eğilen ve uygulamaya başlayan bir firma da var: A&B Biotechnologies (abbiotechnologies.com, 0212-227 1115). Firma ortağı Alp Ersin, yarış atı harasından lüks hastaneye, tanınmış futbol klüplerinden kolejlere, çevre savaşçılarından evlere kadar bir çok kesimden müşterileri olduğunu söylüyor. Uzunca bir süre teknolojiyi araştırıp üreticileri inceledikten sonra, Belçika ve Fransa’dan ithalata başlamış. Birçok standart temizlik maddesinin yerine sunduğu, tamamı ithal biyolojik ürün gamını oluşturmuş.

Renogel deterjan yerine kullanılıyor. Microfresh ortamdaki kokuları gideriyor. Bactiplus atık su borularını temizliyor. Alpha Septer septik tank arıtmasında kullanılıyor. Uri Block pisuvar kokularını gideriyor. Yurt dışında bir çok amaca yönelik farklı ürünler geliştirildiği için, talebe göre getiriyor.

UYGULAMA

Biyolojik temizlik faydalı mikroplarla yapıldığı için, onların görevlerini yerine getirebilmesi için doğru çevre koşullarının sağlanması çok önemli. Sıcaklık, nem, pH uygun olmazsa istenen sonuç alınmaz. Klasik temizlik yöntemleri mikropları öldürmeye yönelik tasarlandığı için, dikkatli uygulanmazsa faydalı mikropları da öldürebiliyor. Örneğin saf kezzap ve çamaşır suyu kullanılmamalı.

Biyolojik temizlik maddeleri, deterjanlara göre temelde daha pahalılar. Litresi 20, 30, 50 € olan ürünler var. Daha az iş gücü gerekmesi, daha uzun süreli etkisinin olması nedeniyle uygulama maliyeti klasik temizlik maliyetleriyle karşılaştırılabilecek düzeye iniyor. Profesyonel temizlikte dünya lideri olan Jani King, İstanbul’da hastane temizliğinde biyolojik temizlik uygulamasına geçiyor. (0216-349 6268)

Çevre kirliliği yaratmıyor ama, hepimizin bildiği gibi bu ülkemizde çoğunlukla tercih nedeni olamıyor. Avrupa’da iki yaş altındaki çocukların bulunduğu kreşlerde deterjan kullanımı yasak. Bizde ise pahalı okullar, markalı hastaneler gibi müşterisine farklı görünmek isteyen kurumlar için kanserojen etkisi olan, alerjiye yapabilen deterjanları kullanmamak önemli bir fark yaratabiliyor. Biyolojik temizliğin müşterileri arasında bu tür isimleri görmemizin nedeni bence öncelikle bu.

Asıl üstünlüğü ise, temizlikçi mikropların klasik temizlikte ulaşılamayan noktalara kolayca ulaşması. Derzler, havalandırma kanalları, pis su boruları, insan değil el bile giremeyen köşe bucak yerlere erişmeleri ile rakipsizler. Pislikleri bulmakla, çözmekle, uzaklaştırmakla uğraşmıyorsunuz, mikroplarınızı salıyorsunuz yiyip bitiriyorlar. C

İŞ ÖNERİM

Bu alanda mevcut firmaların bayiliğini almak veya dışarıdan yeni ürün getirmek mümkün. İşi iyi öğrenmek ve bilenlerle hareket etmek gerek. Uygulaması klasik temizliğe hiç benzemiyor. Biyolojik prosese hakim olmak, mikropların yaşama şartlarını iyi bilmek, işin verimliliği için şart. Klasik temizlik araçları ve maddeleri ile birlikte kullanılırsa faydalı mikropların da ölme ihtimali var..

Yakın geçmişte bizde fıkra gibi şeyler yaşanmış. İşi cazip gören biri, bir yerden bulduğu ürünün yüksek fiyatla satıldığını görünce dayanamamış, normalde temizlik öncesi sulandırılan temizlikçi mikropları depoda sulandırmış, bidonlara doldurmuş satmış. Hani konsantre deterjanı sulandırıp satma hesabı.. Belki süte yoğurt katınca her seferinde yeniden yoğurt olduğunu düşünmüş cahilane ama iyi niyetle yapmıştır. Ama sulandırılan mikroplar 6 saat içinde aktive olup, müşterileri daha kullanamadan gıdasızlıktan ölünce hiçbir işe yaramamış. Yani olay Nasrettin Hocanın göle yoğurt çalmasına benzemiş. Aman siz dikkatli olun, biyolojik temizliği tarifesine uygun yapın.